Draaiboek voor regeringsdeelname

19 September 2009

Arnoud Boer nodigde ons enige tijd geleden op zijn weblog uit om onze visie te geven op regeringsdeelname van GroenLinks. Of we denken dat GroenLinks klaar is voor regeringsdeelname, en zo nee, wat daar nog voor moet gebeuren. Bij deze een reactie, in de vorm van een stappenplan dat we als duovoorzitter zouden hebben willen uitvoeren.

Eigenlijk regeert GroenLinks natuurlijk al lang, namelijk in de ruim 60 gemeentes waar we nu in het college zitten. Maar op landelijk niveau hebben we (behalve voorganger PPR in het Kabinet Den Uyl) nog nooit in de regering gezeten. Wij zijn uitgesproken voorstander van kabinetsdeelname. Je ziet dat GroenLinks in gemeenten waar ze meeregeert zoveel meer voor elkaar krijgt dan waar we in de oppositie zitten. We denken wel dat er nog het een en ander moet gebeuren, wil GroenLinks klaar zijn voor de kabinetsformatie van 2011. We kunnen ons goed vinden in een opmerking van Sebastian Dinjens: de vraag is hoe we GroenLinks klaarmaken voor regeringsdeelname.

Om de kabinetsformatie succesvol te laten verlopen hebben we een draaiboek voor regeringsdeelname opgesteld. Het draaiboek bestaat uit drie fasen: de voorbereiding, de uitvoering en de nazorg.

1. Voorbereiding

Regeringstafel
We willen met een ‘Regeringstafel’ door het land reizen om te horen wat GroenLinksers van kabinetsdeelname verwachten. Hier worden de wensen, breekpunten strategische adviezen geïnventariseerd. De Regeringstafel begint na de gemeenteraadsverkiezingen met een toer door het land, zodat lokale kennis en ervaring over bestuursdeelname bij de kabinetsonderhandelingen van 2011 benut kunnen worden.

Stoplichtmodel
Op basis van de inbreng van de leden bij de Regeringstafel en de inhoud van het verkiezingsprogramma stelt het partijbestuur in overleg met de fractie een strategisch document op volgens het stoplichtmodel. In rood de breekpunten (bijvoorbeeld: nieuwe kerncentrales), in oranje de onderhandelbare tegenpunten (bijvoorbeeld: uitbreiding Schiphol) en in groen onze wenspunten (bijvoorbeeld: vergroening belastingstelsel). Om ons niet door de onderhandelingspartners in de kaart te laten kijken, zal dit document geheim blijven.

Groslijst ministerskandidaten
GroenLinks heeft heel veel bestuurlijke kwaliteit in huis. We willen er voor zorgen dat we potentiele ministers en staatssecretarissen op tijd in beeld hebben. Daarom zullen we ruim voor de verkiezingen een groslijst opstellen van succesvolle GroenLinks-bestuurders. Naast GroenLinksers met bestuurservaring bij maatschappelijke organisaties komen op die groslijst in ieder geval de wethouders Bart Eigeman (Den Bosch), Gon Mevis (Tilburg), Isabelle Diks (Leeuwarden), Jan van der Meer (Nijmegen), Karin Dekker (Groningen), Maarten van Poelgeest (Amsterdam), Wilbert Willems (Breda), Bert van Alphen (Den Haag) en Rik Grashoff (Rotterdam), de oud-wethouders Tof Thissen (Roermond) en Tineke Strik (Wageningen), de burgemeesters Leoni Sipkes (Koggenland) en Wim de Gelder (Alphen a/d Rijn) en gedeputeerden Marten Wiersma (Zeeland) en Bart Heller (Noord-Holland).

2. Uitvoering

Ervaren onderhandelteam
Onderhandelen kan je alleen leren door het te doen. Een goede training vooraf is mooi meegenomen, maar de praktijk is veel weerbarstiger. Om meer ervaring in het onderhandelteam te brengen, vullen we het aan met tenminste twee door de wol geverfde (oud-)wethouders, die de valkuilen en kansen van de coalitieonderhandelingen (her)kennen. Uiteraard worden de politieke keuzes tijdens de onderhandelingen gemaakt door de lijsttrekker/fractie.

Herkenbare compromissen
Liever duidelijke verliespunten accepteren dan vertroebelde 'water bij de wijn'-afspraken maken, waar iedereen een beetje zijn zin krijgt. Het is beter om het CDA de aanschaf van de JSF volledig te gunnen als wij daar een radicale vergroening van het belastingstelsel voor terugkrijgen, dan alleen akkoord te gaan met een tweede JSF-testmodel met daar tegenover als enige winstpunt voor ons de herinvoering van de vliegtax.

3. Nazorg

Heldere verantwoording
Zowel bij het slagen als het mislukken van de onderhandelingen komt er een open verantwoording naar de leden, aan de hand van het stoplichtmodel. "We zijn met de lastige punten x, y en z akkoord gegaan, maar hebben a, b, c, d, e en f binnengehaald", of "punten q en r waren voor ons breekpunten". Daarmee geef je een helder inzicht in de compromissen die zijn gesloten, of in de redenen om toch niet mee te doen aan een regering. Het GroenLinks-congres stemt eerst over het onderhandelingsresultaat en de kandidaat GroenLinks-ministers voordat het regeerakkoord wordt getekend.

Regeringstafel II
Als GroenLinks in de regering zit, zullen we doorgaan met het organiseren van Regeringstafels. Niet alleen als het Regeren lastig gaat, maar ook op andere momenten. Bij de Regeringstafels legt de fractievoorzitter verantwoording af en worden de wenspunten van de leden geïnventariseerd. Als regeringspartij is het extra belangrijk om feeling met de achterban te houden en lokale expertise te gebruiken voor uitvoering van landelijk beleid.

reacties:

Op dinsdagmiddag 1 juni 2010 heeft gedeputeerde Bart Heller (Duurzame Energie en Klimaat) van de Provincie Noord-Holland, het Duurzame Koffertje overhandigd aan wethouder Ria Zijlstra (Milieu) van de gemeente Uithoorn – 2010-duurzame-koffer-in-uithoorn
Jimmy (Email) - 18 Augustus 2010

ik mis in jullie onze ervaren (ex)parlementariërs. of liggen die te veel voor de hand?
tjark reininga (Email) - 23 September 2009

@Harmen: terechte aanvulling!
David Rietveld (Email) (URL) - 19 September 2009

Mag mijn gedeputeerde Bart Heller dan ook op de lijst? In Noord-Holland “regeren” we inmiddels al zes jaar…
Harmen (Email) (URL) - 19 September 2009

reageer: